Әбдіжаппар Әлқожа

Әбдіжаппар Әлқожа

БИОГРАФИЯ Әбдіжаппар Әлқожа

“МҰҒАЛІМНІҢ БАЛАСЫ БҰЗЫҚТЫҚ ЖАСАП ЖҮР» ДЕГЕН АРЫЗ-ШАҒЫМДЫ КӨП ЕСТІДІМ”
– Cіз жайында әпкеңіз, әнші Роза Әлқожа бір сұхбатында: «Өнерді сүйіп, осы салаға өз жүрек қалауымен бет бұрған інім» деген екен. Ең алдымен киелі өнер өлкесіне басқан алғашқы қадамыңыз туралы өз аузыңыздан естісек.
– Кеудеде асыл армандардың оянар кезі балалық шақ қой. Өнерге деген іңкәрлік сол бал дәуреннің алтын бесігі болған мектеп кезінен басталды. Күні бүгінге дейін көз алдымда, түрлі мәдени шаралар мен концерттерге қатысып, ән айтатынмын. 6-сыныпта оқып жүргенімде әпкем Роза өнерімді байқап, Алматыда әнші-продюсер Алтын Махамбетова ұйымдастырған «Әнші болғым келеді» атты концертке қатыстырды. Әлі есімде, «Бақыт қайда?» атты өлеңіне ән жаздыртып, мені алғаш Республика сарайының үлкен сахнасына алып шығып, үлкен өнерге тұсауымды кесіп еді. Одан кейін көп ұзамай Алматыдағы «Мен бақытты баламын» атты байқауға қатыстым. Міне, өнер жолым осылай басталған болатын. 2008 жылы 9-сыныпты бітірген соң, Роза әпкем: «Алматыда Ж.Елебеков атындағы республикалық эстрада-цирк колледжі бар. Соған оқуға тапсыр, бағың жанса көрерсің, болмаса 11-сыныпқа дейін оқуыңды жалғастырарсың», – деді. Содан аталмыш колледждің эстрадалық вокал мамандығына оқуға тапсырмақшы болдым. Алайда бұл мамандыққа 17 жастан бастап қабылдайды екен. Жасым жетпегендіктен актер мамандығына түстім. Сонда да әнге деген ынтызарлығым басылған емес. 2011 жылы Роза әпкем екеуміз бірлесіп «Иман келтіру» және «Ақ тілек» атты екі ән жаздырып, оны әпкемнің «Мен сыйға тартқан орамал» атты концертінде орындадық. Одан кейін жеке әндер жаздырта бастадым.
– Халыққа танымал болуыңызға тікелей әпкеңіздің ықпалы тиді ме, жоқ әлде өзіңіздің тынбай еңбек етуіңіздің арқасы деп түсіндіресіз бе?
– Тек қана өз еңбегімнің арқасы дей алмаймын. Өйткені осы күні халық мені Әбдіжаппар Әлқожа деп таныса, ол Роза әпкемнің арқасында деп ойлаймын. Ол ылғи жеке концерттерінен қалдырмай, әндеріме үнемі аранжировка жасатып береді. Өзі ұнатып тұрған ән болса да маған ұсынып, ақыл-кеңестерін айтып отырады. Қазір өзім де жұмыс істеп, әпкеме салмақ салмайтындай деңгейге жеткендеймін. Әпкем болмаса өнерде көрінбей қалуым да мүмкін еді. Өйткені өзім арманыма қол жеткізу үшін өздігімнен әрекет жасамайтынмын. Мақсатқа жету үшін де талпыныс керек екен ғой. Оның бәрін енді түсіндім.
– Өзіңіз туралы жұрт біле бермейтін мәліметтерді де айта отырсаңыз.
– Мен 1992 жылы Оңтүстік Қазақстан облысында дүниеге келдім. Мақтаарал ауданының арғы қырында Амангелді деген ауыл бар. Балалық шағым сонда өтті. Кейін ол жер Өзбекстан аумағына кіріп, туған жердің топырағына табанымыз тимей зар боп қалдық. Қазір ата-анам Шымкентте тұрады. Өзім алты баланың кенжесімін. Сондықтан шығар, әке-шешемнің маған деген көңілдері ерекше. Мені ғана еркелеткендіктен, өзімді олардың ең сүйікті балаларындай сезінетінмін. Әпкем Роза ата-әжесінің қызы болды. Ал үлкен ағаларым ерте есейді. Барлығы менің қамқоршыларым. Сахнаға шығып ән айтқанымда анам көзіне жас алып, тамсана тыңдаса, әкем үнемі жетістіктерімді мақтанышпен айтып жүреді.
Бала кезімде өте бұзық болдым. Анам 25 жыл мектепте қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен сабақ берді. Бұзықтығымның кесірінен анамды талай ұятқа қалдырдым. «Мұғалімнің баласы осындай бұзықтық жасап жүр» деген арыз-шағымдарды көп естідім.
Мені өнерге алғаш баулыған анам еді. Кеңес заманында анам дәстүрлі әнші болыпты. Роза Рымбаева, Мақпал Жүнісова апаларымызбен қатар үлкен сахналардан көрініп, телеарналарға шығып ән айтқан. Әкем анамды алғаш Мақтаарал театрында қызмет етіп жүрген кезінде көрсе керек. Ұнатып, кейін алып қашқан екен. Анамның өнер жолында жүруіне әкем қарсы болмаған. Алайда әкемнің туыстары қарсылық білдіріпті. Ол кезде халық, әсіресе үлкен кісілер өнерді кәсіп етуді хош көрмеген ғой. Сөйтіп, тұрмыс құрған соң анам өнерден қол үзіп қалған.

ТЕГІМДІ ӨЗГЕРТУГЕ ТҮРІМНІҢ ӨЗГЕ ҰЛТҚА ҰҚСАУЫ СЕБЕП БОЛДЫ
– Көп адам сізді өзге ұлттың өкіліне ұқсатады. Бұл туралы өзіңіз не дейсіз?
– Алматыға келгелі бері бұл сауал маған жиі қойылатын болды. Алғашында әжептәуір намыстанатынмын. Орысша білмейтін қазақ балаларының маған «здравствуйте» деген кездері де болды. Дүкенге кірсем де қаракөз қазақ қыздары орысша тілдесетін. Расымен де, мені көпшілік қазаққа ұқсатпайды. Руым болса қожа. Ол – қазақтың Үш жүзіне де жатпайтын, түбі арабтан шыққан, кезінде қазақ даласына ислам дінін алғаш таратқан бабаларымыздың руы. Осы елге сіңісіп, қазақ болып кеткен. Бәлкім, түр-әлпетімнің басқа ұлт өкіліне ұқсауының себебі осы шығар.
– Алғашында сіз сахнаға Мәліков деген текпен шығып жүрдіңіз, кейін Әлқожа деп өзгертуіңіздің себебі неде?
– Өйткені атамның аты Мәлік еді. Тегімді өзгертуіме түрімнің өзге ұлтқа ұқсайтындығы басты себеп болды. Бір жағынан, Роза әпкеммен қосыла ән шырқап, концерттерге Әбдіжаппар Мәліков деп шығып жүргенімде көпшілік «інісі ме, інісі емес пе?» деп күмән келтіре бастады. Тойға барсақ та, сахнаға шықсақ та, «Інісі деуге мүлде

Музыки